Nowe technologie i prawo międzynarodowe prywatne

Prawo międzynarodowe prywatne a nowe technologie! Dynamiczny rozwój nowych technologii zwiększa znaczenie prawa prywatnego międzynarodowego. Dowodem na to jest bogate orzecznictwo sądowe. Jakie problemy prawa prywatnego międzynarodowego spotykamy?

prawo Opublikowano: 31 stycznia 2019, Artykuł 3/2019

Znaczenie – prawo międzynarodowe prywatne

Dynamiczny rozwój nowych technologii zwiększa znaczenie prawa prywatnego międzynarodowego. Dowodem na to jest bogate orzecznictwo sądowe. Powody tego stanu rzeczy są następujące:

1) coraz większy stopień wykorzystania globalnych środków komunikacji w działalności gospodarczej,

2) wykorzystanie nowych narzędzi informatycznych, takich jak przetwarzanie w chmurze (cloud computing) czy danych osobowych w masowej skali (Big Data), jak również ekspansja Internetu rzeczy (Internet of things).

Nie bez znaczenia jest też niespotykana dotąd łatwość dokonywania czynności prawnych transgranicznych, a także możliwość realizacji usług on-line praktycznie z dowolnego miejsca. Doskonały przykład postępującej eksterytorialności przepisów prawa Unii Europejskiej stanowi RODO. Dowodzą tego pierwsze sprawy sądowe i kary nakładane na podstawie RODO. Akt ten zawiera swój własny zestaw reguł jurysdykcyjnych, ale relacja tych przepisów do zasad ogólnych może nasuwać istotne wątpliwości.

Interpretacja przepisów: prawo międzynarodowe prywatne 

Zarówno materia prawa prywatnego międzynarodowego, jak i nowych technologii jest skomplikowana. Z tego względu należy naleć na uwadze bogaty dorobek Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczący globalnej sieci. Ponieważ zawiera istotne wskazówki co do właściwej interpretacji przepisów kolizyjnych. Na przykład z wyroku TS z 28.07.2016 r., C-191/15, Verein für Konsumenteninformation v. Amazon EU Sàrl wynika, że podstawą stosowania prawa danego państwa dla aktywności internetowej nie może być sama dostępność witryny internetowej na terenie danego państwa bądź położenie na nim danych urządzeń służących do przesyłu danych. W erze chmury obliczeniowej czy Internetu rzeczy jest to po prostu niecelowe. Zwrócono natomiast uwagę na znaczenie kryteriów personalnych. takich jak lokalizacja usługodawcy oraz usługobiorcy na terenie danego państwa. Uwagę należy zwrócić na kryterium nakierowania przekazu (działalności). Jego popularność znacznie się zwiększa, np. w dziedzinie danych osobowych czy cyberbezpieczeństwa.

W obrocie międzynarodowym konieczne jest zbalansowanie interesów przedsiębiorców internetowych oraz konsumentów. Bezrefleksyjne i restrykcyjne stosowanie krajowych przepisów chroniących konsumentów, stworzonych głównie z myślą o lokalnych, krajowych transakcjach do transakcji międzynarodowych, mija się z celem. Zwłaszcza kiedy może w efekcie doprowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej bądź faktycznej konsumentów z danego państwa, np. poprzez geoblokowanie dostępu. Również regulacje publicznoprawne, np. w zakresie cyberbezpieczeństwa coraz częściej korzystają z rozwiązań kolizyjnych wypracowanych w prawie prywatnym międzynarodowym.

Zob. szerzej: Marek Świerczyński, Dariusz Szostek, Wpływ nowych technologii na prawo prywatne międzynarodowe (red. Tomasz Targosz, Paweł Podrecki, Piotr Kostański), w: Experientia docet. Księga jubileuszowa ofiarowana Pani Profesor Elżbiecie Traple, Warszawa 2017, s. 1294 – 1308.

Marek Świerczyński

Profesor UKSW, czynny adwokat na stanowisku Counsel w Kancelarii Prawnej Kieszkowska Rutkowska Kolasiński, profesor nadzwyczajny w Katedrze Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego WPiA UKSW, autor i współautor kilkudziesięciu recenzowanych publikacji naukowych z zakresu prawa własności intelektualnej, prawa nowych technologii, prawa farmaceutycznego oraz prawa prywatnego międzynarodowego. Laureat konkursu UP RP na najlepszą pracę habilitacyjną z zakresu prawa własności intelektualnej. Pełni funkcję stałego arbitra w Sądzie Polubownym ds. Domen Internetowych oraz mediatora w UPRP/WIPO. Jest konsultantem Rady Europy w zakresie dowodów elektronicznych. Członek redakcji Comparative Law Review, Kwartalnika Naukowego Prawo Mediów Elektronicznych, Młodego Jurysty, oraz Sekcji Własności Intelektualnej Instytutu Allerhanda w Krakowie. Pełnił funkcję eksperta w Zespole do spraw uchylania barier w e-administracji przy Komitecie Stałym do spraw Informatyzacji i Łączności Rady Ministrów oraz działał jako ekspert legislacyjny Pracodawców RP w zakresie prawa medycznego, elektronicznego i farmaceutycznego.

Nowe szkolenie

close-link