Podmioty postępowania administracyjnego w sprawie pomocy społecznej

Najważniejszymi elementami postępowania administracyjnego są organ i strona. Rozpoczęcie postępowania wymaga ustalenia zdolności organu do rozpoznania i rozstrzygnięcia określonej sprawy. Podmioty postępowania administracyjnego - co musisz wiedzieć?

prawo Opublikowano: 31 stycznia 2019, Artykuł 5/2019

Podmioty postępowania administracyjnego w sprawie pomocy społecznej

Najważniejszymi elementami postępowania administracyjnego są organ i strona. Rozpoczęcie postępowania wymaga ustalenia zdolności organu do rozpoznania. Jak również rozstrzygnięcia określonej sprawy, a więc przede wszystkim właściwości rzeczowej i miejscowej. Pierwsza określa, który organ jest zdolny do rozpoznania danej kategorii spraw. Druga wskazuje organ kompetentny do przeprowadzenia postępowania na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego państwa (gminy, powiatu, województwa). Zatem zasady ustalania właściwości określa kodeks postępowania administracyjnego. W szczególności właściwość miejscowa ustalana jest według miejsca zamieszkania strony postępowania administracyjnego (art. 21 § 1 pkt 3). Tym niemniej doprecyzowanie postanowień k.p.a. wprowadza ustawa o pomocy społecznej. W związku z tym ułatwia ona ustalenie właściwości już poprzez przypisanie określonych zadań jednostkom samorządu terytorialnego lub organom administracji rządowej.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 omawianej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Od powyższych zasad przewidziano wyjątki. Dla mieszkańca domu pomocy społecznej właściwa jest gmina, która skierowała go do tego domu. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach nie cierpiących zwłoki właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu tej osoby. W sytuacjach nagłych w miejscu pobytu mogą być udzielone następujące świadczenia:

  • stały zasiłek
  • okresowy zasiłek
  • zasiłek celowy
  • specjalny zasiłek celowy
  • opłacanie składki na ubezpieczenie emerytalne

Z pewnością trzeba zaznaczyć, że przyznanie świadczeń w nagłych sytuacjach docelowo obciąża gminę właściwą. Ma na to wpływ miejsce zamieszkania lub ostatniego zameldowania na pobyt stały świadczeniobiorcy. Gmina ta jest zobowiązane do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenie w miejscu pobytu.

Organ upoważniony do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej

Regulacje dotyczące właściwości zawarte w ustawie o pomocy społecznej wymagają dalszej konkretyzacji.  Celem jest ustalenia organu upoważnionego do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z omawianą ustawą zadania z zakresu pomocy społecznej wykonują jednostki samorządu terytorialnego, wojewoda oraz minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Zatem w myśl art. 1 pkt 1 k.p.a. organy jednostek samorządowych, wojewoda i minister mają zdolność prawną do prowadzenia postępowania administracyjnego. Kompetencje w tym zakresie określają również ustawy o samorządzie gminy, powiatu i województwa. W związku z tym zaliczają one pomoc społeczną do zadań wykonywanych przez wszystkie trzy jednostki samorządowe.  Podczas gdy organami upoważnionymi do wydawania decyzji indywidualnych z zakresu administracji publicznej czynią odpowiednio wójta (burmistrza, prezydenta), starostę i marszałka województwa.

Dalszą konkretyzację kompetencji wprowadza ustawa o pomocy społecznej, dzieląc zadania dotyczące przyznawania świadczeń pomiędzy gminę i powiat. Tym niemniej organami upoważnionymi do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji w sprawie ustalenia uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej jest wójt (burmistrz, prezydent) i starosta. Należy dodać, że wskazane organy mogą upoważnić do wydawania decyzji inne osoby. Dlatego zgodnie z art. 110 ust. 7 u.p.s. wójt (burmistrz, prezydent) udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej. W sprawach należących do właściwości gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Natomiast w powiecie decyzje wydaje z upoważnienie starosty kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie oraz inni pracownicy centrum upoważnieni na wniosek kierownika.

Przestrzeganie przepisów o właściwości

Przestrzeganie przepisów o właściwości jest obowiązkiem organu administrującego. Rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem tych przepisów uznane jest za ciężką wadę decyzji, która może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Postępowanie administracyjne nie może się toczyć bez udziału strony. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo każdy, kto żąda od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną w postępowaniu z zakresu pomocy społecznej będzie podmiot, który jest bezpośrednio zainteresowany przyznaniem świadczenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że podmiotem tym może być osoba lub rodzina. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pomocy społecznej rodzinie prawa strony ma każdy członek tej rodziny.

Podmiotowi zainteresowanemu zostanie przyznane świadczenie. W momencie kiedy spełnia on określone prawem warunki. Pierwszym jest wystąpienie trudnej sytuacji życiowej połączone z niemożnością jej przezwyciężenia przy wykorzystaniu własnych uprawnień, możliwości i zasobów (art. 2 ust.1 u.p.s.). Ponadto osoba ubiegająca się o pomoc musi być zaliczona do ustawowego katalogu podmiotów uprawnionych do świadczeń. Obecnie są nimi: osoby posiadające obywatelstwo polskie i cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania i przebywający na terytorium RP, cudzoziemcy posiadający zezwolenie na osiedlenie się lub na pobyt tolerowany w Polsce oraz uchodźcy, a ponadto obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego przebywający na terytorium RP, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt (art. 5). Ostatnim warunkiem dotyczącym podmiotu zainteresowanego jest spełnienie kryterium dochodowego, jeżeli wymaga tego konkretny rodzaj świadczenia.

 

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat: podmioty postępowania administracyjnego w sprawie pomocy społecznej – napisz do nas! Postaramy się pomóc. 

Kamil Miśtal

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji UŁ. Aktualnie wykładowca w Katedrze Postępowania Administracyjnego na Wydziale Prawa i Administracji UŁ oraz prawnik w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi. Powołany na stanowisko Eksperta w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz w Ministerstwie Energii. Specjalizuje się w postępowaniu administracyjnym, postępowaniu egzekucyjnym i prawie ochrony danych osobowych, a także w prawie pomocy społecznej i szerokorozumianym prawie socjalnym i opiekuńczym. Był Koordynatorem Biura Karier Wydziału Prawa i Administracji UŁ i odbył praktyki w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi. Autor licznych publikacji naukowych i opinii prawnych. Wieloletni konsultant i trener firm doradczych. Ceniony dydaktyk i praktyk. Zajmuje się szkoleniami pracowników urzędów administracji publicznej na szczeblu centralnym i terenowym oraz prawników praktyków, a także pracowników przedsiębiorstw i spółek. Specjalista w zakresie obsługi prawnej przedsiębiorców oraz wdrażania standardów ochrony danych osobowych w organizacjach. Za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne wielokrotnie nagradzany licznymi stypendiami doktorskimi i motywacyjnymi oraz Nagrodą Rektora UŁ.

Nowe szkolenie

close-link

Newsletter

Zapisz się do newslettera

- otrzymuj informacje o aktualnych

wydarzeniach i promocjach!

Dziękujemy, że jesteś z nami!
Wkrótce się skontaktujemy.

close-link